Şimdiye kadar yaşamış en zeki kişi Albert Einstein değildi. 18 aylıkken New York Times’ı okuyabiliyor, Harvard onu 11 yaşında kabul etmişti. 40’tan fazla dili ustalıkla öğrenmişti. Fakat birdenbire kayboldu. William Sidis’in trajik hikayesi, dahi kavramına bakış açınızı değiştirecek.
1898’de doğan William James Sidis, bir deneydi. Babası, doğru eğitimle herhangi bir çocuğun dahi olabileceğine inanıyordu. Bu yüzden bebek William, doğumundan itibaren daha önce görülmemiş, amansız bir eğitim aldı.
Sonuçlar şaşırtıcıydı. 18 aylıkken New York Times’ı okuyabiliyor, 6 yaşında 8 dili akıcı bir şekilde konuşuyordu. 8 yaşında yeni bir dil icat etti. 11 yaşında ise Harvard profesörlerine matematik dersleri veriyordu!
Harvard, sonunda onu 11 yaşında kabul etti, ancak derslere başlaması için 12 yaşına kadar beklemesini istediler. Kaydını yaptığında ise basın, onu adeta bir sirk hayvanı gibi kuşattı. Muhabirler her gün kampüste peşinden ayrılmadılar.
Harvard’daki İlk Dersi ve Şöhretin Bedeli
Harvard profesörlerine verdiği ilk ders, onu kısa sürede ünlü yaptı. Ocak 1910’da, salon profesörlerle, öğrencilerle ve meraklı kalabalıkla doluydu. Konusu ise alışılmadık bir şekilde, “Dördüncü boyutlu cisimler”di. 11 yaşındaki bu dahi, kimseyi hayal kırıklığına uğratmadı.
Ancak şöhret, Sidis’i mahvetmeye başladı. Muhabirler peşinden ayrılmıyor, daha büyük öğrenciler ona acımasızca zorbalık yapıyordu. Çocukluğu elinden alınmıştı. Baskı altında giderek daha fazla zorlanıyordu.
16 yaşında William, Harvard’dan mezun oldu. İstediği herhangi bir akademik pozisyonu alabilir, dünyanın büyük sorunlarını çözebilirdi. Fakat şok edici bir duyuru yaptı:
“Mükemmel bir hayat yaşamak istiyorum,” dedi. “Bunu yapmanın tek yolu yalnızlık içinde yaşamaktır.”
Ve gerçekten de gözlerden kayboldu. Ailesi, perişan olmuştu.
Bir “Şaka” Gibi Olan Hayat
The New Yorker dergisi, Sidis’in hayatına dair “Nisan Aptalı!” başlıklı alaycı bir profil yayınladı. Bu yazıda, onun mütevazı hayatı dalga konusu yapıldı. Romantik deneyim eksikliğiyle alay edildi, başarısız olduğu iddia edildi. William, mahremiyet ihlali nedeniyle dava açtı. Ancak davayı kaybetti. Mahkeme, onun “kamu figürü” olduğu için mahremiyet hakkı olmadığını belirledi. Tek istediği, yalnız bırakılmaktı. Fakat yasal olarak, o da mümkün olamayacaktı.
Sidis’in Gölgede Geçen Yılları
William, kalan yıllarını tam anlamıyla gölgede geçirdi. Son işiyse, küçük bir işletme için rakamlar hesaplamaktı. 46 yaşında, beyin kanamasından hayatını kaybettiğinde, polis, odasında binlerce not defteri buldu.
Bu not defterlerinde, devrim niteliğinde yazılmış eserler vardı: Matematik, kozmoloji, Yerli Amerikan tarihi, ulaşım sistemleri, 12 dil… Hiçbiri yayımlanmamıştı.
Neden Dehasını Sakladı?
Peki, William Sidis neden dehasını sakladı? Kendi sözleriyle: “Bir matematik formülünü görmek bile beni fiziksel olarak hasta ediyor.” Çocukluğunda yaşadığı zorbalık ve aşırı baskı onu travmatize etmişti.
Dünyanın en büyük zekası, ebeveyn hırsı ve halk eğlencesi uğruna feda edilmişti. İnsanlığı değiştirebilecek bir dahi, bir şaka konusu haline getirilmişti. Bütün bunlar, onun tek bir basit isteği yerine getirilmediği için oldu: Yalnız bırakılmak.
