100 milyar dolar ekonomik büyüklüğü aşan, onlarca yeni iş kolu doğmasını sağlayan, bu sayede istihdamı arttıran, kalite standartları için akreditasyonlara ihtiyaç duyan, hizmeti alana ve verene hukuki sorumluluklar yükleyen sağlık turizmi, haliyle birçok ülke tarafından önemsenmektedir. Zira geçmişte az gelişmiş ülkelerde ki varlıklı hastaların gelişmiş ülkelere yönelik hareketinin aksine, son yirmi yıldır ‘‘ters yönlü küreselleşme’’ ile tedavi amaçlı seyahatlerin gelişmiş ülkelerden daha az gelişmiş ülkelere de olduğu görülmektedir.
Türkiye’de sağlık turizminin önemi ve faydalarını, MV Medical Park Samsun Hastanesi Genel Müdür Yardımcısı Birsen Öztürk ile konuştuk.
–Uluslar arası Sağlık hizmetleri ve Sağlık turizmi hakkında bilgi verir misiniz?
Sağlık turizmi, bir ülkeden diğer bir ülkeye herhangi bir sebeple (bekleme süresinin uzunluğu, tedavinin ekonomikliği veya daha kaliteli sağlık hizmeti v.b.) sadece tedavi için gidilmesidir. Sadece hastanelerde tedavi için gidilen bir turizm çeşidi olarak değerlendirilmemesi gerekir. Kendi yaşadığı yerden başka yerlere sağlık amacı ile seyahat eden insanların oluşturduğu turizmdir.
Sağlık Turizmi; kısaca tedavi amacı ile yapılan seyahatlerdir. Başka bir ifadeyle, seyahat eden kişinin fiziksel iyilik halini geliştirmek amacıyla veya estetik cerrahi operasyonlar, organ nakli, diş tedavisi, fizik tedavi, rehabilitasyon vb. gereksinimi olanlarla birlikte uluslararası hasta potansiyelini kullanarak sağlık kuruluşlarının büyümesine olanak sağlayan turizm türüdür.
Biz Medical Park Samsun Hastanesi olarak uluslar arası hasta ile 7 yıldır uğraşmaktayız. İlk etapta Libya’dan ülkemize hastalar geldi. Ülkemiz ile Libya arasında yapılan bir antlaşma ile Libyalı hastalar Türkiye’ye gelmeye başlamıştı. Bizim Hastanemize de o yıllarda 50 tane hasta tedavi amacıyla geldi. Gelen hastalar aileleri ile birlikte geldiler ve biz bu misafirlerimizi iki yıl boyunca misafir atik. Tedavileri tamamlandıktan sonra da ülkelerine gönderdik.
Bu süre içerisinde bizde yabancı hasta kimdir? Beklentileri nelerdir, bizden ne tarz hizmetler bekler, ne tür sorunlarla karşılaşırız, bu hastalar ile ilgili sadece hastaları hastane boyutunda mı misafir etmek gerekiyor. Yaşanılan şey tam olarak nedir? Kültürümüz, alışkanlıklarımız, onların kültürü, onların alışkanlıkları, bir nevi kültür elçisi oluyoruz. Hem de sağlık hizmeti veriyoruz ve onları sağlıklarına kavuşturup memleketlerine gönderiyoruz. Bu anlamda Karadeniz bölgesinde Samsun ilk sıradadır. Bizde bu çalışmaları bölgemizde yapan ilk hastaneyiz.
Bu iki yıl içerisinde bu hastaları tanıyıp ihtiyaçlarını anladıktan sonra biz kendimiz neden sağlık turizmi ile uğraşmayalım diye düşündük. Biz Avrupa’dan zaten hasta alıyorduk. Son yıllarda Arapların ülkemize ilgisini göz önüne bulundurunca Ortadoğu ve Körfez ülkelerine ağırlık vermeye başladık. Bu süreçte Avrupa’yı hızlandırdık, Türki devletlere ağırlık vermeye başladık. Rusya ile doğrudan uçuşlar başladı. Yine Kuveyt ile doğrudan uçuşlar yakın da başlıyor. Bunlar sağlık turizmi için çok güzel gelişmeler. Şehrimize ne kadar çok doğrudan uçuşlar artarsa bu yolda daha hızlı yol alırız. Bu noktada gerek Samsun Valiliğinin, gerekse Samsun Büyükşehir Belediyesinin gayretlerini yakinen hissediyoruz.
Neden Sağlık Turizmi?
Çünkü;
– Katma değeri en yüksek turizm çeşididir,
– Ülkemizin ve kentimizin tanıtımına katkısı çok büyük olacaktır,
– Yeni ve çeşitli mesleklerde istihdam alanları açacaktır,
– Ülke ekonomisine girdisi diğer turizm çeşitlerine göre çok yüksektir,
– Sağlık Turizmi bacasız fabrikadır,
– İstihdamın niteliğini artıracaktır,
– Cari açığın kapatılmasında bir kalem olacaktır (2023’de 1 milyon sağlık turisti ve 20 milyar dolar gelir hedefi),
– Türkiye’nin medikal ve termal yatırım ve kaynakları Avrupa ve Dünya çapındadır,
– Kış, doğa, inanç, kültür turizmi çeşitleri ile sinerji oluşturacak alternatif bir turizm alanıdır.
– Sağlık nedeniyle tercih edilen bir ülke olmak ülkenin uluslar arası prestiji açısından oldukça önemlidir.
Sağlık Turizmi yaparken neler yapıyorsunuz? Onu biraz açabilir misiniz?
Misafirlerimizin bizimle bağlantı kurmasını takiben, bu karşı tarafın talebi ve isteğine göre değişebiliyor, uçak biletlerinin alınmasından havalimanında karşılanmasına ve otellerine yerleştirilmelerine kadar poliklinik öncesi bir hizmet veriyoruz. Daha sonra hastamızın hangi bölümde tedavi göreceğinin kararlaştırılması ile sağlık programı başlıyor. Hastamızın otelinden hastaneye getirilip muayeneye getirilip götürülmesi, ameliyat olacaksa o sürecin yönetilmesi ve taburcu olduktan sonra da kontrol süreçlerinin takip edilmesi, getirilip götürülmesi, tetkik ve tahlillerinin yapılması süreçlerini sağlık boyutunda takip ediyoruz. Hastalarımızın kendi ülkelerinin mutfağından damak tatarına uygun bir yemek çeşitlerini de bulunduruyoruz. Bunu çok önemsiyoruz. Çünkü bir insan bir başka ülkeye gittiği zaman damak tadına uygun yemekler arıyor. Biz insanların bu yönüyle de mutlu olmalarını önemsiyoruz. Gastronomi açısından da onları mutlu etmemiz gerektiğini biliyoruz. Hem kendi kültürel yemeklerimizi hem de onların yemeklerini aktarmaya çalışıyoruz.
TURİSTİK TUR YAPTIRIYORUZ
Sağlık hizmetlerinin dışında neler yapıyorsunuz?
Tedavi için gelen hastalarımız sağlıklarına kavuştuktan sonra kültürel turlar düzenliyoruz. Samsun Büyükşehir Belediyesinin de katkılarıyla rehber eşliğinde çevre ilçeleri de kapsayacak turlar düzenliyoruz. Bafra Kuş cenneti, Lâdik Akdağ kayak merkezi ve Vezirköprü Kunduz ormanları ile Kanyon turlarımız oluyor. Yine şehir içi turlarımız, alışveriş merkezlerini ziyaretlerimizi de bu kapsamda değerlendirmiş oluyoruz. Hem ziyaret hem de misafirlerimizin ihtiyaçlarının giderilmesi noktasında yardımcı oluyoruz. Bu şekilde Samsun esnafına ekonomik olarak da yardımcı olmuş oluyoruz. Ayrıca bir nevi Samsun tanıtımı yapıyoruz. Hem sağlık, hem turizm bir arada sunuyoruz.
Hangi alanlarda Sağlık Hizmeti veriyorsunuz? Hangi ameliyatlar Hastanenizde yapılabiliyor?
Biz spesifik bir alanda çalışmadık. Tüm alanlarda sağlık hizmeti veriyoruz. Biz tam donanımlı bir sağlık kuruluşuyuz. Şuan Hastanemizde 130 tane hekimimiz bulunuyor. Bunların 40 tanesi Profesör ve Doçentlerden oluşuyor. Çok zengin bir Hekim kadromuz var. Hastanemizin kadrosunda sadece bölgede değil ülke genelinde bilinen, tanınan hekimlerimiz var. Hastanemizin teknik alt yapısı, teknik donanımı oldukça üst seviyededir. Fiziksel açıdan da zaten çok üst düzey bir hastaneyiz. Biz Ankara’nın doğusunda bulunan en büyük özel hastaneyiz. Bize gelen hastalar estetik cerrahiden tutun,Tümer cerrahisine, kanserin teşhis ve tedavisi, endokriloji Çocuk hastalıkları, çocuk nöroloji,spesifik olarak çocuk kemik iliği nakli için gelen hastalarımızı son derece gelişmiş nakil ünitemizde tedavilerini gerçekleştiriyoruz. Biz aslında tüm branşlarda hasta kabulü yapıyoruz. Hastalarımızın tedavilerinin devamında periyodik olarak kontrollerini yapıyoruz. Hatta Libya örneğinde olduğu gibi bazı ülkelere hastalarımızın ilaçlarını dahi buradan gönderiyoruz.
Türkiye’nin sağlık sektöründeki konumunu tam olarak nasıl konumlandırırsınız?
İnsanların sağlıklarına gösterdikleri özen arttığı, sağlık hizmetleri rekabetçi duruma geldiği ve maliyet farkları ana unsur olarak kaldığı takdirde, ülkemize sağlık turizmi bakımından rağbet gelecekte daha da hızlı bir artış gösterecektir.Gelişmiş ülkelerdeki sağlık harcamalarının yüksekliği, bu ülke sosyal güvenlik sistemlerini yaşadığı sıkıntılar, hızla yaşlanan nüfus ve ulaşım teknolojisinde yaşanan gelişmeler tedavi amaçlı seyahatlerin çıkış noktası olmuştur. Bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ve insanları her türlü bilgiye ulaşmada yaşadığı kolaylık ise tedavi amaçlı seyahatlerin itici gücü olmuştur. Özellikle plastik cerrahiye olan talep artışının devam edeceği, böylece denizaşırı hizmetler için de önemli bir talep oluşacağı ve sağlık turizmin temel öğesi olan kalp ameliyatları ile yer değiştireceği uzmanlarca tahmin edilmektedir. Şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki Türkiye sağlık sektöründe çok ileri düzeye sahip ülkelerden bir tanesidir. Bizim ülkemizde artık organ nakilleri de dahil yapılamayan ameliyat nerdeyse yok gibi. Gerek Hekimlerimiz, gerekse hastanelerimizin teknik alt yapısı, gerekse teknolojiyi kullanan teknik personel noktasında çok ileri düzeydeyiz. Bugün Türkiye Sağlık sektöründe yabancılar için çok ucuz bir ülke. Bugün Avrupa Birliği ülkelerinde bir göz ameliyatı 10 bin Euro’dan aşağı değildir. Aynı Ameliyatı biz 2 bin ile 3 bin Euro arasında gerçekleştiriyoruz. Avrupa’da insanlar bir Mr. Çektirmek için 6 ay beklemek zorundalar. Yine bir tomografi için 5 ay beklemek zorundalar. Körfez ülkelerindeki durum çok daha sıkıntılı. Oralarda tomografi var ama kullanacak yetişmiş personel, teknik adam yok. Türkiye bulunduğu coğrafi konumunda avantajıyla 3-4 saat uçuş mesafesinde hasta kabulü gerçekleştirmektedir. Ülkemize gelen hasaların dağılımına baktığımızdan daha çok Körfez ülkeleri,Ortadoğu ülkeleri ve Avrupa birliği ülkeleri çoğunluğu oluşturmaktadır.
Sağlık Turizminde karşılaştığınız problemler nelerdir?
Biz Ankara’nın doğusunda bulunan en gelişmiş hastaneyiz. Yine Samsun’da Hastane anlamında pek çok ileri düzeyde sağlık kuruluşları da bulunmaktadır. Burada çok gelişmiş bir alt yapı söz konusu. Ancak Samsun’a direk uçuşların olmaması en büyük problemimiz. Bugün Ordu ve Trabzon’a baktığımızda çok daha fazla ülkelerden direk uçuşların yapıldığını görüyoruz. Burası Karadeniz’in en büyük şehri ve sağlık imkânları çok daha ileri düzeyde olmasına rağmen direk uçuşlar noktasında sıkıntılı bir durumda olduğundan çok fazla hasta alamıyoruz. Rusya ile haftada 2 seferde olsa karşılıklı direk uçuşların başlaması önemli bir gelişme. Yine Haziran ayında Kuveyt ile direk uçuşlar başlıyor. Bu uçuşların Katar, B.A.E, Suudi Arabistan ve Avrupa’nın belli başlı şehirleri ile de yapılması süreci çok daha farklı bir noktaya taşıyacaktır. Direk uçuşların yapılmaya başlamasıyla özellikle ekonomik anlamda Samsun esnafına, Samsun ekonomisine bir bütün olarak da Ülke ekonomisine ciddi katkıları olacaktır.
2017 yılında Samsun Çarşamba Havalimanın kapanması sizleri etkiledi mi?
Sağlık Turizmi dediğimizde süreklilik arz ediyor. Hani bir söz vardır ya: “Dalgaların gücü büyüklüğünde değil, sürekliliğindedir.” Sağlık turizminde de öyle minik- minik çok büyük emekler verip, minik- minik adımlar atılarak ilerleniyor. Bunları yaparken de çeşitli talihsizlikler yaşanıyor. Bunlardan bir tanesi de geçen yıl havalimanının kapanması oldu. Biz geçen yıl körfez ülkelerinde çeşitli organizasyonlara katıldık. Çok önemli bağlantılar yapmıştık ancak havalimanın kapanması bizi zor duruma düşürdü. Neyse ki şuan havalimanı tekrar faaliyete başladı.
Samsun turizmi açısından baktığınızda en büyük potansiyeli sağlıkta mı görüyorsunuz?
Burasına turizm açısından baktığımızda lokomotif sağlık olacaktır. Sadece sağlık mı? Tabi ki hayır. Cerrahi aletler, Kaplıcalar, sadece hasta olarak düşünmememiz lazım. Gelenler bir kere şehri çok beğeniyorlar. Samsun potansiyeli çok yüksek bir şehir. Çevresi çok daha yeşil ve zengin bir potansiyeli var. Artık insanlar zamanı daha daha verimli kullanmak istiyorlar. Uzun karayolları yaparak tatile gitme dönemi kapandı. Burada doğa var, yaylalar var, tarihi doku var. Turizm açısından her şey bulunuyor bu şehirde.
2023 YILINDA CARİ AÇIĞIN ÖNEMLİ BİR KISMI SAĞLIK TURİZMİNDEN KARŞILANACAK
Sağlık Turizmi konusunda son olarak neler söylemek istersiniz?
İstanbul, Ankara gibi şehirlere baktığımızda Sağlık sektöründe pek çok aracı kuruluş bulunmaktadır. Bu anlamda Samsun da ciddi eksiklikler bulunmaktadır. Bu aracı kurumların sayılarının artması lazım. Samsun Büyükşehir Belediyesi ve Samsun Valiliği Sağlık turizmi konusunda çok gayretliler, bunun devam etmesi gerekiyor. Bizleri de zaman zaman farklı platformlarda bir araya getiriyorlar.
Sağlık Bakanlığının İngiltere ve Almanya ile ciddi manada sağlık turizmi için çalışmalar yaptığını biliyoruz. Sağlık bakanlığımız Türkiye’ye hasta getirilmesi için inanılmaz gayretler sarf ediyor. Ekonomik açıdan da 2023 yılında Cari açığın önemli bir kısmının buradan karşılanması için çalışmalar yapılıyor.
