1919’da başlayan Kurtuluş Savaşı’nda, Anadolu’nun kaderi Karadeniz’den yazıldı. İnebolu Limanı, İstanbul’dan gelen cephanenin karaya çıkarıldığı tek güvenli kapıydı. Kayıkçılar, kadınlar, çocuklar ve halk, geceleri dalgalarla, gündüzleri düşman tehdidiyle savaştı. Bu yolda bir annenin, Şerife Bacı’nın donarak ölümü ise, bağımsızlığın en ağır bedeliydi.
1919: Karadeniz’den Doğan Umut
Mondros Mütarekesi’nin ardından Anadolu işgal altındaydı. İstanbul’dan Anadolu’ya gizlice silah sevkiyatı yapılması gerekiyordu. Ancak düşman donanması her yeri kontrol altına almıştı. Bir liman vardı ki, coğrafi konumu ve halkının cesareti sayesinde bu görev için uygundu: İnebolu.
İnebolu Limanı, açıkta demirleyen teknelerden küçük kayıklarla cephanelerin sahile taşındığı yerdir. Bu kayıklar, halk arasında “denk kayıkları” olarak bilinir. Silahlar ve mühimmatlar, geceleri fırtınalı dalgaları aşarak kıyıya ulaşırdı.
1920: Bir Halkın Topyekûn Seferberliği
Cephaneler karaya çıkarıldıktan sonra, kağnılarla Kastamonu, Ilgaz, Çankırı üzerinden Ankara’ya doğru yola çıkardı. Bu güzergâh, sonraları “İstiklal Yolu” olarak anılacaktı.
Bu yolda sadece askerler değil, köylüler, yaşlılar, kadınlar ve çocuklar da vardı. Kimisi öküz koşacak gücü bulamadığı için kağnının önüne kendi koşuldu. Çünkü bu savaş, yalnızca cephede değil, her hanede kazanılıyordu.
1921: Şerife Bacı’nın Donarak Şehit Oluşu
İşte bu yolda yürüyenlerden biri de, Kastamonulu genç bir anne olan Şerife Bacıydı. Kucağında bebeği, kağnısında cephane vardı. Kış şiddetliydi. Kastamonu Kışlası önüne geldiğinde, yorgun düşmüş, aç kalmış, ama cephaneyi ıslatmamak için üzerini kendi yorganıyla örtmüştü.
Ertesi sabah askerler, Şerife Bacı’yı donmuş halde, cephanenin başında buldu. Bebeği hâlâ canlıydı.
Şerife Bacı’nın ölümü, bir milletin bağımsızlığı uğruna nelere göğüs gerdiğini gözler önüne serdi. O, yalnızca bir anne değil, direnişin, fedakârlığın ve inancın sembolüydü.
Haziran 1921: İnebolu Bombardımanı
Cephane akışı karşısında tedirginleşen Yunan donanması, 9 Haziran 1921 sabahı İnebolu açıklarında göründü. Toplarını limana çevirdi ve bombardıman başlattı. Amaç, sevkiyatı durdurmak ve halkı korkutmaktı. Ancak olmadı.
Müftü Ahmet Hamdi Efendi, camiden halka seslendi. Genç, yaşlı, kadın, erkek demeden halk sahile koştu. Cephane hızla iç bölgelere taşındı. Yunanlar, direniş karşısında geri çekildi.
Bu direniş, İnebolu’nun yalnızca bir lojistik merkez değil, aktif bir savunma hattı olduğunu gösterdi.
Ağustos-Eylül 1921: Sakarya Meydan Muharebesi ve Sonuçları
Tüm bu emekler, Sakarya Meydan Muharebesi‘nde meyvesini verdi. 23 Ağustos – 13 Eylül 1921 tarihleri arasında gerçekleşen bu savaşta, Türk ordusu ölüm kalım mücadelesi veriyordu. Cephane akışı sekseydi, sonuç farklı olabilirdi.
İnebolu’dan gelen her mermi, cephede bir askerin hayatı oluyordu.
Sakarya Zaferi kazanıldı. Türk milleti, artık geri çekilmeyeceğini dünyaya ilan etti.
1924: Bir İlçeye Verilen Ulusal Onur
Tüm bu kahramanlıkların ardından, 11 Şubat 1924’te, Türkiye Büyük Millet Meclisi, bir ilçe halkını topyekûn onurlandırdı. İnebolu’ya “Beyaz Şeritli İstiklal Madalyası” verildi. Bu madalya, şahıslara değil, yalnızca ilçeye verildi. Çünkü İnebolu’da her hanede bir cephane kahramanı, her sokakta bir Şerife Bacı vardı.
Bugün: İstiklal Yolu’nda Ayak İzleri Hâlâ Duruyor
İnebolu’dan Ankara’ya uzanan 340 kilometrelik İstiklal Yolu, bugün hâlâ yürünüyor. Her yıl gönüllüler, gençler ve askerî öğrenciler bu yolu anmak için yürüyüşler düzenliyor. Kastamonu sokaklarında Şerife Bacı heykeli önünde duruluyor, İnebolu Türk Ocağı binasında o madalyaya selam veriliyor.
Son Söz: Karadeniz’in Dalga Dalga Taşıdığı Bağımsızlık
İnebolu’nun öyküsü, bir deniz kasabasının, Anadolu’nun kaderini nasıl değiştirdiğinin öyküsüdür.
Deniz, dalgalarıyla cephane taşıdı. Kar, yolları kapattı ama inancı durduramadı. Ve bu yolun en onurlu siması, bebeğini sarıp cephanesini koruyan, donarak can veren Şerife Bacı oldu.
Bu yüzden İnebolu’nun tarihi, bir madalya değil; bir milletin kalbidir.
📍 Samsun Ses Haber okurları için not:
Bugün İnebolu’yu ziyaret ettiğinizde, o limana bir de geçmişin gözleriyle bakın. Belki de dalgaların sesi, hâlâ bir denk kayığının kıyıya yaklaştığını anlatıyordur…
