Kendinizi sürekli halsiz ve yorgun hissediyorsanız sebebi ”maya alerjisi” olabilir. Diyetisyen Merve Saruhan, maya alerjisi konusunda uyarılarda bulundu.
Bazı yiyecek ve içeceklerin içinde bulunan maya proteinine vücudun duyarlılık göstermesi, maya alerjisi olarak açıklanıyor. Vücut, alerji yapan maddeyi atabilmek için çeşitli antikorlar üretiyor.
Bu şekilde duyarlılığı, gıda alerji testiyle belirlenmiş kişide maya içeren herhangi bir besin tüketildiğinde çeşitli belirtiler ortaya çıkıyor.
Maya alerjisinin belirtileri kişiden kişiye göre değişebilir. Genelde tüm vücudu etkilemekle birlikte en büyük belirtisi cilt reaksiyonlarıdır. Deride döküntüler ve yanma şeklinde görülebileceği gibi diğer genel belirtileri ise baş dönmesi, yorgunluk, eklemlerde ağrı, şişkinlik, mide ekşimesi ve buna bağlı olarak bulantıdır.
Kişilerin maya alerjisi olduğunu anlaması zor olabilir. Ancak maya içeren herhangi bir besin tüketildiğinde belirtiler sıklaşıyorsa kişi bu farkındalıkla mutlaka gıda alerji testi yaptırmalıdır.
Testin sonucu tanıya yönelik en doğru bilgiyi verecektir. Aksi takdirde kişinin, “Benim neyim var” düşüncesiyle psikolojisi de etkilenir. Maya alerjisi olan kişilerin maya içeren yiyecek ve içeceklerden uzak durmaları gerekir.
Maya içeren bu besinler; başta ekmek ve ekmek türevleri olan simit, poğaça, kurabiye, kek gibi pasta ürünleri, peynir, yoğurt, kefir gibi süt ürünleri, turşu, sirke, mayadan elde edilen soslar ketçap, hardal, soya sosu, et suyu tabletleri, kurutulmuş meyveler ve malt içeceklerdir.
Ayrıca paketli bir gıda satın alırken mutlaka etiket bilgisi okunmalıdır. Maya bazı besinlerin etiketlerinde hidrolize protein, hidrolize bitkisel protein ve kabartıcı olarak adlandırılmaktadır.
Bunların yanında mayaya duyarlılığı olan kişilerin mayanın üremesini artıran şeker ve şekerli ürünlerden uzak durması gerekmektedir.
Açılıp uzun süre depolanan herhangi bir gıda da maya içerebilir. Bu besinlerin beslenme programından çıkarılmasıyla birlikte maya içermeyen besinler eklenebilir.
Mayasız ekmek, soda ile hazırlanmış ekmekler, pirinç, kesik olarak adlandırılan peynirler mayasız besinlerdir.
Canlı bir mantar olan mayanın besin bileşimine bakıldığında ise B vitamininden zengindir, magnezyum, sodyum, potasyum ve çinko minerallerini içerir.
Maya içeren yiyecek ve içeceklerin beslenme programından çıkarılmasıyla kişinin yeterli ve dengeli beslenme sağlayabilmesi için B vitaminini diğer besinlerden karşıladığına dikkat edilmelidir.
B vitamini et, balık, yumurta gibi hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunabildiği gibi kuruyemiş, koyu yeşil yapraklı sebzeler gibi bitkisel kaynaklı gıdalarda da bulunur.
Bu besinlerin tüketilmesinin önemi maya alerjisi olan kişilerde daha da artmaktadır.
“Kahvaltı yaparken kendinizi zorlamayın. Sofradan lüzumsuz, aşırı dolmuş bir mide ile kalkmayın” diyen Dr. Fevzi Özgönül, kahvaltıda olmazsa olmaz besinleri sıraladı.
Süt ürünleri
Kahvaltınızda mutlaka peynir gibi bir süt ürünü bulundurmalısınız. Nasıl bir inşaatta kum ve çimento yanında kirece de ihtiyaç varsa kahvaltıda da diğer kahvaltılıklar yanında süt ürünlerine de ihtiyaç vardır. Peynir miktarı kişinin ihtiyacına göre ve zevkine göre farklılıklar gösterebilir. Bu nedenle miktara ve çeşide bağlı kalmaksızın sizin için önemli olanın bir çeşit peynirin de kahvaltı sofranızda yerini almasıdır.
Zeytin
Zeytin de kahvaltıda önemli bir yiyecektir. Zeytinin de çeşidi ve miktarı tamamen kişiye özeldir. Hatta kişinin zaman içerisinde isteğine bağlı da değişebilir.
Yumurta
Yumurta ise yine olmazsa olmazlarımız arasında yer alır. Eğer göbek ve basenlerimizden kurtulmak istiyorsak öncelikle bedenimizin yapısının sağlamlaşması gerekir. Bu nedenle beden yapı taşı olan protein önemlidir. Yumurta kahvaltı sofranızdaki en önemli protein kaynaklarından birisidir. Yumurtayı ister rafadan ister haşlama isterseniz de yağda kızartma olarak yapabilirsiniz. Çok çeşitli şekilde yumurtayı tüketebilirsiniz. Omlet yapmanızdan tutun da menemen dahi yapabilirsiniz. Hatta çılbır gibi çok farklı pişirme yöntemlerini de kullanarak farklı bir tat yakalayabilirsiniz.
Kuru kayısı
Kahvaltıda kuru kayısı, kuru incir veya hurma yemeniz de gerekir. Eğer kabızlık gibi bir probleminiz varsa bu saydıklarımdan her sabah 2-3 adet yiyebilirsiniz. Fakat kabızlık probleminiz yoksa 2-3 günde bir yeseniz de olur.
Yeşillik
Kahvaltıda yeşillikler de hem hazmın kolaylaşması hem de ekstra vitamin ve mineral ihtiyacının karşılanması için önemlidir. Unutmayın yeşil sebzelerde de bitkisel proteinler ve karbonhidrat kaynağı vardır. Kahvaltımızı ne kadar çeşitlendirirsek hem hazmı kolaylaştırır hem de daha çeşitli besin maddeleri almış olmamızdan dolayı bedenin kendisini yapılandırmasını kolaylaştırmış oluruz.
Meyve
Mevsim meyveleri kahvaltının bir bakıma olmazsa olmazlarından birisidir. Her türlü mevsim meyvesini iyice yıkadıktan sonra kabukları ile birlikte yememizde hiçbir sakınca yoktur. Meyveler vitamin ve mineral deposu olarak anılsa da içerdikleri yüksek oranda lif ile sindirim işlevini de rahatlatırlar. Bu nedenle kahvaltı masamızda az da olsa meyveye yer açmamız sağlıklı beslenmemiz açısından önemlidir. Zaten bir avuç dolusu meyveden daha çok yememenizi de tavsiye ediyorum.
Badem, fındık, ceviz
Bu yağlı tohumların içerdiği fito kolesterol kaynağı hem kan kolesterol düzeyini dengeleyecek hem de kolajen ve elastin fibiril üretimine katkıda bulunacaktır. Aynı zamanda yüksek enerji içerdiği için az yediğimiz ekmek, hamur işi türü gıdaların da eksiğini kapatarak tatlı ve hamur işi isteğimizi engelleyecektir.
