İstanbul’da düzenlenen 12. Geleneksel Samsun Tanıtım Günleri sona erdi ancak etkinliğin ardından yaşanan gelişmeler, organizasyonun kendisinden daha fazla tartışılacak gibi görünüyor. Çarşamba Dernekler Federasyonu (ÇADEF), SAMKON ile ilişkilerini dondurma kararı aldığını açıkladı. ÇADEF Genel Başkanı Hayati Sözen’in, “Artık SAMKON’un hiçbir etkinliğinde yokuz” sözleri, sıradan bir kırgınlığın çok ötesinde bir mesaj taşıyor.
Peki, Çarşambalılar neden bu noktaya geldi?
Elimizdeki açıklama, ÇADEF’in kararını Çarşamba’ya, Çarşambalılara ve federasyona yönelik haksızlık iddiasına dayandırdığını gösteriyor. Ancak hangi olayların bu karara yol açtığı, ne tür haksızlıklarla karşılaşıldığı ve anlaşmazlığın hangi aşamada büyüdüğü henüz kamuoyuna ayrıntılı biçimde yansımış değil. Dolayısıyla meselenin gerçek boyutunu anlamak için birkaç temel sorunun üzerinde durmak gerekiyor.
TANITIM VAR, TEMSİL VAR MI?
Samsun Tanıtım Günleri’nin temel amacı, İstanbul’da yaşayan Samsunlularla buluşmak, Samsun’un kültürel ve ekonomik değerlerini tanıtmak ve hemşehrilik bağlarını güçlendirmek. Bu tür organizasyonların başarısı yalnızca açılan stantların, ikram edilen yöresel yemeklerin veya ziyaretçi sayısının çokluğuyla ölçülemez.
Asıl başarı, Samsun’un bütün ilçelerinin kendisini bu organizasyonun bir parçası olarak hissedebilmesidir.
Çarşamba, Samsun’un nüfusu, ekonomik gücü, tarımsal üretimi, kültürel mirası ve yöresel değerleriyle öne çıkan ilçelerinden biri. Çarşamba pidesi, kıvratma, yöresel yemekler ve kültürel gelenekler, yalnızca ilçenin değil, Samsun’un da tanıtım değerleridir.
ÇADEF’in tanıtım günlerinde bu değerleri İstanbul’a taşıması önemli. Ancak bir federasyonun organizasyona katılması, o organizasyonun yönetiminde ve karar alma süreçlerinde kendisini eşit derecede temsil edilmiş hissettiği anlamına gelmiyor.
Belki de tartışmanın düğümlendiği nokta tam olarak burası.
MESELE BİR STANTTAN DAHA FAZLASI OLABİLİR
Büyük organizasyonlarda en hassas konuların başında temsil, görev dağılımı, söz hakkı ve kurumsal eşitlik gelir. Hangi ilçeye ne kadar alan ayrıldığı, federasyonların organizasyondaki konumu, kararların kimler tarafından ve nasıl alındığı, katılımcı kuruluşların görüşlerinin dikkate alınıp alınmadığı önemlidir.
Bir ilçenin federasyonu, yalnızca yöresel ürünlerini sergilemek ve ikramda bulunmak için davet edilen bir kuruluş olarak görülüyorsa burada kurumsal aidiyetin sorgulanması kaçınılmazdır.
Elbette ÇADEF’in açıklamasında bu konuların hangisinin belirleyici olduğu belirtilmiyor. Ancak ilişkileri dondurma gibi ciddi bir kararın arkasında, tek bir etkinlik gününe sığmayacak birikmiş rahatsızlıkların bulunup bulunmadığı da sorgulanmalı.
Çünkü sivil toplum kuruluşları arasındaki kopuşlar çoğu zaman bir günde yaşanmaz. Görüş ayrılıkları zamanında konuşulmadığında, beklentiler karşılanmadığında ve taraflar birbirini dinlemediğinde küçük sorunlar büyük krizlere dönüşebilir.
SAMKON’UN DA AÇIKLAMASI BEKLENİYOR
Bu noktada SAMKON yönetiminin yaklaşımı da önem taşıyor. ÇADEF’in açıklamasında dile getirilen haksızlık iddialarına ilişkin konfederasyonun görüşü kamuoyu tarafından bilinmiyor.
SAMKON, Çarşamba cephesinin hangi gerekçelerle böyle bir karar aldığını açıklığa kavuşturmalı. Eğer ortada bir iletişim sorunu varsa bunun giderilmesi, bir temsil sorunu varsa bunun çözülmesi gerekiyor.
Çünkü SAMKON yalnızca bir federasyonun değil, Samsun’un farklı ilçelerinden ve farklı kesimlerinden gelen sivil toplum kuruluşlarının ortak çatısı olma iddiasını taşıyor.
Ortak çatı olmanın gereği, farklı sesleri aynı masada tutabilmek, ilçeler arasında ayrım gözetmemek ve her kuruluşun kendisini değerli hissetmesini sağlamaktır.
SAMSUN’UN BİRLİĞİNE ZARAR VERMEMELİ
Samsunluların İstanbul’da güçlü bir nüfusa sahip olduğu biliniyor. Bu potansiyelin ortak bir güce dönüşebilmesi için hemşehri derneklerinin ve federasyonların birbirleriyle rekabet etmek yerine iş birliği yapması gerekiyor.
İstanbul’da düzenlenen Samsun Tanıtım Günleri, bu birlikteliğin en önemli örneklerinden biri olmalı. Ancak her yıl tekrarlanan organizasyonların ardından temsil tartışmaları, kırgınlıklar ve ayrışmalar yaşanıyorsa burada organizasyon anlayışının da gözden geçirilmesi gerekir.
Çarşamba’nın itirazı gerçekten bir temsil ve eşitlik meselesiyse bu yalnızca ÇADEF’in sorunu değildir. Diğer ilçe federasyonlarının da benzer kaygıları olup olmadığı araştırılmalıdır.
Unutulmamalıdır ki Samsun, yalnızca merkez ilçelerden ibaret değil. Bafra, Çarşamba, Terme, Havza, Vezirköprü, Alaçam, Ladik ve diğer ilçelerin her biri bu şehrin kimliğinin ayrılmaz parçalarıdır.
ÇADEF’in aldığı karar, SAMKON açısından bir ayrışma riski olduğu kadar, kendi işleyişini sorgulaması için de bir fırsattır.
Şimdi cevap bekleyen soru şu: Çarşambalılar neden bu kadar ileri gitmek zorunda kaldıklarını düşünüyor? SAMKON yönetimi bu kırgınlığı gidermek için ne yapacak?
Çünkü mesele bir federasyonun etkinliğe katılıp katılmaması değil. Mesele, Samsun’u temsil etme iddiasındaki kurumların kendi içlerinde ne kadar demokratik, kapsayıcı ve birleştirici olabildiğidir.
Samsun’un tanıtımına ihtiyaç var. Ancak Samsun’un önce kendi içinde birlikteliğe ihtiyacı var. Birliktelik ise herkesin aynı çatı altında bulunmasıyla değil, o çatının altında kendisini eşit ve değerli hissetmesiyle mümkündür.
