Fetullahçı Terör Örgütü’nün (FETÖ) 15 Temmuz 2016 gecesi gerçekleştirdiği darbe girişiminin üzerinden 10 yıl geçti. Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en kritik gecelerinden biri olarak kayıtlara geçen kalkışma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın halkı meydanlara davet etmesi, milletin direnişi ve güvenlik güçlerinin kararlı mücadelesiyle yaklaşık 21 saat içinde bastırıldı. Darbe girişiminde 253 vatandaş şehit olurken, 2 binden fazla kişi yaralandı.
Devletin Kritik Kurumlarına Yıllarca Sızdılar
Kendisini uzun yıllar boyunca dini bir yapı olarak tanıtan FETÖ’nün, devletin stratejik kurumlarına sistemli biçimde örgütlendiği ve özellikle Türk Silahlı Kuvvetleri başta olmak üzere yargı, emniyet ve bürokrasi içerisinde kadrolaştığı resmi soruşturmalarla ortaya konuldu.
Örgüt, darbe girişiminden önce de MİT krizi, 17/25 Aralık süreci ve MİT tırlarının durdurulması gibi olaylarla hükümeti hedef alan girişimlerde bulundu.
Tasfiyeler Öncesi Harekete Geçtiler
1 Kasım 2015 seçimlerinin ardından hükümetin, Yüksek Askerî Şûra kararlarıyla örgüt mensubu askerleri tasfiye etmeye hazırlandığını değerlendiren FETÖ, İzmir merkezli operasyonların başlamasıyla darbe planını öne çekti.
Soruşturmalarda elde edilen bilgilere göre örgüt elebaşı Fetullah Gülen’in 19 Mart 2016’da yaptığı konuşmanın ardından darbe hazırlıkları hız kazandı. Temmuz ayının ilk günlerinde Ankara’daki Konutkent’te gerçekleştirilen gizli toplantılarda darbenin son planlamaları yapıldı.
İhbar Darbenin Saatini Değiştirdi
15 Temmuz günü Kara Havacılık Komutanlığı’nda görevli bir pilotun MİT’e yaptığı ihbar, süreci değiştiren gelişmelerden biri oldu. İhbar üzerine dönemin MİT Müsteşarı Hakan Fidan ile Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar arasında kritik görüşmeler gerçekleştirildi.
Türk Silahlı Kuvvetleri içinde alınan önlemler nedeniyle darbeciler, 16 Temmuz saat 03.00 olarak planladıkları kalkışmayı yaklaşık altı saat öne çekerek 15 Temmuz akşamı başlattı.
Ankara ve İstanbul’da Kritik Noktalar Hedef Alındı
Darbe girişimi sırasında Genelkurmay Başkanlığı, TBMM, Emniyet Genel Müdürlüğü, Özel Harekât Başkanlığı, MİT yerleşkesi, TRT ve TÜRKSAT tesisleri ile İstanbul’daki Boğaziçi Köprüsü ve Atatürk Havalimanı başta olmak üzere birçok stratejik nokta hedef alındı.
Ankara semalarında uçan F-16 savaş uçakları alçak uçuş yaparken, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarihinde ilk kez savaş uçakları tarafından bombalandı.
Erdoğan’ın Çağrısı Dönüm Noktası Oldu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın saat 00.24’te televizyon ekranlarından yaptığı “Milletimizi meydanlara davet ediyorum.” çağrısı, darbe girişiminin seyrini değiştiren en önemli gelişmelerden biri oldu.
Binlerce vatandaş sokaklara çıkarak tankların önünde durdu, kamu kurumlarını korumak için güvenlik güçleriyle birlikte hareket etti.
Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım da ilk saatlerde yaptığı açıklamada hükümetin görev başında olduğunu vurgulayarak darbe girişiminin kabul edilmeyeceğini ilan etti.
Ömer Halisdemir Tarihe Geçti
Darbe gecesinin simge isimlerinden biri Özel Kuvvetler Komutanlığı Astsubayı Ömer Halisdemir oldu.
Komutanı Zekai Aksakallı’nın emri üzerine darbenin kritik isimlerinden Tuğgeneral Semih Terzi’yi vurarak darbe planının önemli bir ayağını engelleyen Halisdemir, olayın ardından açılan ateş sonucu şehit düştü.
21 Saatte Bastırıldı
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde yürütülen süreçte vatandaşların direnişi, emniyet güçlerinin operasyonları ve darbeye katılmayan askerlerin müdahalesiyle kalkışma yaklaşık 21 saat içerisinde tamamen kontrol altına alındı.
Resmî verilere göre darbe girişiminde;
- 253 kişi şehit oldu.
- 2 binden fazla vatandaş yaralandı.
- Yaklaşık 9 bin asker darbe girişimine katıldı.
- 35 savaş uçağı, 37 helikopter, 74 tank, 246 zırhlı araç ve yaklaşık 4 bin hafif silah kullanıldı.
FETÖ Lideri Gülen 2024’te Hayatını Kaybetti
Türk yargısının “silahlı terör örgütü yöneticiliği” başta olmak üzere çok sayıda suçtan hakkında yakalama kararı bulunan FETÖ elebaşı Fetullah Gülen, 1999 yılından itibaren ABD’nin Pensilvanya eyaletinde yaşamını sürdürdü.
Türkiye’nin yıllar boyunca yaptığı iade talepleri sonuçsuz kalırken, Gülen 20 Ekim 2024 tarihinde ABD’de hayatını kaybetti. Ölümü daha sonra ABD makamlarının Türk yetkililere ilettiği resmi belgelerle doğrulandı.
Demokrasi Nöbetinin Sembolü
15 Temmuz, Türkiye’de sadece başarısız bir darbe girişimi olarak değil; halkın seçilmiş yönetime sahip çıkması, devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması ve demokrasiye yönelik tehditlere karşı verilen ortak mücadelenin simgesi olarak anılmaya devam ediyor.
Aradan geçen 10 yıla rağmen, o gece yaşananlar ve hayatını kaybeden 253 şehit, Türkiye’nin yakın tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.
