Samsun’da futbolun geçmişi, 1909 yılında kurulan Tenvir-i Efkâr Gençler Kulübü’ne kadar uzanıyor. Samsun Limanı başkanının öncülüğünde kurulan kulüp, Balkan Savaşları’nın başlamasıyla faaliyetlerine son verdi.
1912 yılında Darülmuallim ve Sultani öğrencileri tarafından bir futbol takımı oluşturuldu. Kulüp niteliğinde olmayan bu ekip de uzun süre faaliyet gösteremedi.
SAMSUN’DA FUTBOL KULÜPLERİ ÇOĞALDI
1919 yılında Tahir Usta’nın öncülüğünde Samsun İdman Yurdu kuruldu. Sarı-kırmızı renklere sahip kulübün ardından 1921 yılında Alyıldız İdman Ocağı faaliyet göstermeye başladı. Sarı-lacivert renkleri benimseyen kulübün kurucusu ve ilk başkanı Gıyas Bey oldu.
Alyıldız İdman Ocağı, 1924 yılında Mustafa Kemal’in Samsun’a ikinci gelişinde ziyaret ettiği kulüp olarak da tarihe geçti.
1923 yılında ise Zaferi Millî İdman Derneği kuruldu. Kırmızı-beyaz renkleri taşıyan kulübün ilk başkanlığını İsmail Hamami Bey yaptı.
Aynı dönemde Bafra Kızılırmak ve Çarşamba Yeşilırmak kulüpleri de kuruldu. Bu kulüpler, Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı’nın oluşum sürecinde Samsun ve ilçelerindeki futbol faaliyetlerinin gelişmesinde rol oynadı.
SAMSUNSPOR’UN TEMELLERİ 1927’DE ATILDI
1926 yılında Zaferi Millî İdman Derneği, adını ve tüzüğünü değiştirerek Türkocağı Spor Şubesi adını aldı.
1927 yılında ise Türkocağı Spor Şubesi ile Alyıldız İdman Ocağı birleşti. Nuri Bey’in başkanlığında kurulan yeni kulübün adı Samsunspor oldu.
Samsunspor, ilk döneminde siyah-beyaz renklerle mücadele etti. Kulüp yalnızca futbol değil, voleybol, atletizm ve denizcilik gibi branşlarda da faaliyet gösterdi.
1929-1930 sezonunda faaliyetlerine son verilen Samsunspor’un kadrosu ve idari-teknik yapısı yeni kurulan Halkspor’a aktarıldı. Ancak kulüp bir sonraki yıl yeniden faaliyete geçti.
1932 yılında Samsunspor ismi mıntıkaya tescil edildi. Kulüp, Samsun İdman Yurdu, Halkspor, Tütün Fabrikasıspor ve Demirspor ile birlikte Samsun futbol mıntıkasında faaliyet gösterdi.
1937 yılında Samsunspor ile Demirspor birleşerek Samsunspor-Demirspor Birliği’ni oluşturdu.
Yaşanan çeşitli imkânsızlıklar nedeniyle faaliyetlerine ara veren kulüp, 16 Kasım 1950 tarihinde yeniden faaliyete geçti. Kulübün başkanlığına Osman Gündüz getirildi. Bu dönemde güreş de kulübün faaliyet alanlarına dahil edildi.
1965: SAMSUNSPOR’UN PROFESYONEL FUTBOL DÖNEMİ
Samsunspor açısından en önemli dönüm noktalarından biri ise 1965 yılı oldu.
Samsun’da faaliyet gösteren 19 Mayıs, Fener Gençlik, Akınspor ve Samsun Galatasaray Gençlik kulüplerinin Samsunspor çatısı altında birleşmesiyle kulüp yeniden yapılandırıldı.
Dönemin Ticaret Bankası vekili Kadri Ersan’ın başkanlığında faaliyetlerini sürdüren Samsunspor, bu süreçte kırmızı-beyaz renkleri benimsedi ve profesyonel futbol dönemine adım attı.
Samsunspor, 1965 yılında Türkiye 2. Futbol Ligi’nde mücadele etmeye başladı.
Kulübün profesyonel futbol faaliyetlerine geçişiyle birlikte Samsunspor’un bugünkü kurumsal yapısının da temelleri atılmış oldu.
1927 Mİ, 1965 Mİ?
Samsunspor’un kuruluş tarihi konusunda zaman zaman ortaya çıkan tartışmanın temelinde iki farklı tarih bulunuyor.
Kulübün tarihsel kökleri ve birleşme süreci 1927 yılına dayanıyor. Türkocağı Spor Şubesi ile Alyıldız İdman Ocağı’nın birleşmesiyle Samsunspor adı ortaya çıktı.
Ancak kulübün resmî kuruluş tarihi, profesyonelliğe başvurduğu tarih olan 30 Haziran 1965 olarak kabul ediliyor. Bu başvuru, Beden Terbiyesi Umum Müdürlüğü tarafından 19 Temmuz 1965 tarihinde onaylandı.
Dolayısıyla Samsunspor tarihine bakıldığında, 1927 kulübün tarihsel kuruluş yılı; 1965 ise profesyonel futbol kulübü olarak resmî yapılanmasının başlangıcı olarak öne çıkıyor.
1965 yılındaki tescil bilgilerine göre Samsunspor’un futbolun yanı sıra basketbol, voleybol, atletizm, güreş, masa tenisi ve boks branşlarında da faaliyetleri bulunuyordu.
Bugün kırmızı-beyaz renkleriyle Türk futbolunun köklü kulüplerinden biri olan Samsunspor’un hikâyesi, böylece 1927’deki birleşmeden 1965’teki profesyonel yapılanmaya, oradan da Türk futbolunun en üst seviyesine uzanan yaklaşık bir asırlık bir geçmişe dayanıyor.
