Araştırmacı-yazar Sibel Sayımlar, uzun yıllara dayanan araştırmalarının ürünü olan “Helvahane” adlı kitabını Samsun Büyükşehir Belediyesi Hazinedarzade Süleyman Paşa Kültür Evi’nde düzenlediği basın toplantısıyla tanıttı. Türk mutfak kültürünün en köklü değerlerinden biri olan helvayı tarihsel yönleriyle ele alan Sayımlar, en büyük hedefinin Türk helvasını UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne kazandırmak olduğunu açıkladı.
Kitabını Büyük Büyük Dedesine İthaf Etti
Sayımlar, kitabını Osmanlı döneminde Topkapı Sarayı Helvahanesi’nde Helvacıyan-ı Hassa olarak görev yapan ve Sultan II. Abdülhamid tarafından ödüllendirilen büyük büyük dedesi Hasan Ağa’ya ithaf ettiğini söyledi.
Aile mirasından ilham alarak hazırladığı eserin yalnızca bir yemek kitabı olmadığını belirten Sayımlar, “Helvahane’nin, Türk mutfak kültürü ve tarihine ışık tutan önemli bir kaynak olmasını amaçladım.” dedi.
İslam Öncesi Türklerden Osmanlı’ya Uzanan Tarih
“Helvahane”, helvanın tarihini yalnızca Osmanlı mutfağıyla sınırlamıyor. Kitapta İslam öncesi Türk dünyasından başlayarak Göktürkler, Selçuklular ve Osmanlı Devleti’ne kadar uzanan süreçte helvanın kültürel yolculuğu ele alınıyor.
Eserde ayrıca İslam coğrafyasında helvanın gelişimi, Osmanlı sarayındaki Helvahane teşkilatı, helvacıların görevleri ve helvanın sosyal yaşam ile devlet geleneklerindeki yeri de tarihî kaynaklar eşliğinde anlatılıyor.
Samsun’a 8 Yeni Helva Kazandırdı
Uzun yıllardır Samsun’da yaşayan Sayımlar, yaptığı araştırmalarda kente özgü bir helva çeşidinin bulunmadığını belirlediğini ifade etti.
Bu eksikliği gidermek amacıyla hazırladığı çalışmalar sonucunda Samsun’a özgü sekiz farklı helva geliştirdiğini belirten Sayımlar, bu ürünleri kentin gastronomi kültürüne kazandırdığını söyledi.
Hedef UNESCO Tescili
Helvanın binlerce yıllık Türk kültürünün önemli simgelerinden biri olduğunu vurgulayan Sayımlar, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne kabul edilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı’na başvuruda bulunacağını açıkladı.
“Helva yalnızca bir tatlı değil, kültürümüzün önemli bir parçasıdır.” diyen Sayımlar, bu mirasın uluslararası alanda Türkiye adına tescillenmesi için çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti.
Türk mutfak kültürüne tarihsel bir perspektif sunan “Helvahane” kitabının, gastronomi meraklılarının yanı sıra tarih araştırmacıları ve kültürel miras alanında çalışanlar için de önemli bir başvuru kaynağı olması hedefleniyor.
