Ortadoğu siyasetinde bazı isimler vardır ki, attıkları her adım tartışma üretir. İlham Ahmed’in İsrail’den yardım talep etmesi, Mustafa Karasu’nun ABD, İngiltere, Fransa ve İsrail’e sitemkâr açıklamaları, Şivan Perver’in Batı’ya yönelik hayal kırıklığı dolu söylemleri ve Mesut Barzani çizgisinden gelen çevrelerin meseleyi Papa’ya taşıyacak kadar uluslararasılaştırması; tek tek ele alındığında farklı bağlamlara sahip görünse de, bir araya getirildiğinde önemli bir ortak paydaya işaret eder: Kürt siyasetinin yıllardır dış güçlerle kurduğu sorunlu ilişki biçimi.
Sürekli Dış Kapıları Çalan Bir Siyaset
Bu aktörlerin neredeyse tamamı, Kürt meselesini bölgesel halklarla birlikte çözmek yerine, çözümü daima Batı başkentlerinde, Washington’da, Paris’te, Londra’da, hatta Tel Aviv’de aramıştır. Bu tercih, Kürt halkına gerçek ve kalıcı kazanımlar getirmediği gibi, onları bölge halklarıyla —özellikle Türklerle— karşı karşıya getiren bir sonuç doğurmuştur.
Bugün İsrail’den medet uman söylemler, dün ABD’den, ondan önce Sovyetlerden, daha önce İngiltere’den beklentiye giren çizginin devamıdır. Değişen sadece adreslerdir; bağımlı siyaset anlayışı değişmemiştir.
“Kürt Adına” Ama Kürtlerin Aleyhine
En çarpıcı çelişki şudur: Bu yapıların tamamı Kürt kimliği adına konuştuğunu iddia ederken, Kürtlerin yaşadığı coğrafyada kalıcı barış, refah ve meşru siyasal kazanımlar üretmeyi başaramamıştır. Aksine, dış güçlerle kurulan ilişkiler Kürtleri sürekli bir vekâlet savaşının parçası hâline getirmiş, bedelini yine sıradan Kürtler ödemiştir.
Silahlı yapıların, dış istihbaratlarla kurduğu temaslar; kültürel figürlerin Batı’ya ağıt yakarken bölge halklarıyla gönül bağı kuramaması; siyasi liderlerin meseleyi Vatikan koridorlarına taşıyacak kadar yerelden kopması, bu kopuşun göstergesidir.
Türk Karşıtlığı Üzerinden İnşa Edilen Kimlik
Bu aktörlerin ortak bir başka yönü ise, kimlik siyasetini çoğu zaman Türk karşıtlığı üzerinden kurmalarıdır. Oysa Kürtler ile Türkler, yüzyıllardır aynı coğrafyada, aynı kaderin içinde yaşamış iki halktır. Türk düşmanlığı üzerinden inşa edilen her Kürt siyaseti, Kürtlerin bölgedeki en güçlü doğal müttefikini de kaybetmesi anlamına gelmiştir.
Batı’yı, İsrail’i, küresel güç merkezlerini sevebilen; ama yan yana yaşadığı halkla sağlıklı bir ilişki kuramayan bir siyasi çizginin, Kürtlere özgürlük getirmesi mümkün değildir.
Kimlik Değil, Vekâlet Siyaseti
Bu isimler ve yapılar, eleştirildiğinde “Kürtlere saldırılıyor” diyerek kalkan oluşturmaya çalışsa da, esas eleştirilen Kürt halkı değil; Kürtler adına konuşup Kürtleri dış güçlerin ajandasına mahkûm eden anlayıştır.
Gerçek bir Kürt siyaseti, Washington’da alkış arayan değil; Diyarbakır’da, Erbil’de, Van’da, Mardin’de halkına hesap veren bir siyasettir. Papa’ya şikâyet eden değil, komşusuyla konuşabilen bir siyasettir. İsrail’den yardım isteyen değil, bölge halklarıyla ortak gelecek kurabilen bir siyasettir.
Aksi hâlde ortaya çıkan şey ne özgürlük olur ne de onur; sadece başkalarının çıkarları için kullanılan bir vekâlet düzeni olur.
