Birinci Dünya Savaşı’nın karanlık tablosu içinde parlayan nadir zaferlerden biri olan Kutü’l-Amâre, 29 Nisan 1916 tarihinde Osmanlı ordusunun İngilizleri büyük bir bozguna uğratarak tarih sahnesinde son kez bir dünya gücünü dize getirdiği bir dönüm noktasıydı. Bu zafer, hem cephe gerisinde hem de savaş alanında Osmanlı’nın hâlâ direnç gösterebildiğini tüm dünyaya kanıtlamıştı.
Kutü’l-Amâre Neresi, Neden Önemliydi?
Bugünkü Irak topraklarında, Dicle Nehri kıyısında yer alan Kut kasabası, İngilizler için Bağdat’a giden yolun kilit noktasıydı. Hindistan’dan getirilen askerî birliklerle Mezopotamya’yı işgal etmeye çalışan İngilizler, bölgeyi kolayca geçip Osmanlı topraklarında ilerleyeceklerini düşündüler. Ancak Osmanlı 6. Ordusu’nun başında bulunan Halil Paşa ve birlikleri, bu ilerlemeyi durdurmakla kalmadı, tarihe geçen bir kuşatma ve teslimiyet sürecine imza attı.
134 Günlük Direnişin Sonu: Teslimiyet
7 Aralık 1915’te başlayan kuşatma, 29 Nisan 1916’da İngiliz General Charles Townshend’in 13.000 kişilik ordusuyla birlikte teslim olmasıyla sonuçlandı. Bu, İngiltere’nin o tarihe kadar yaşadığı en büyük askeri yenilgilerden biri olarak kayıtlara geçti. General Townshend ve askerleri esir alınarak Anadolu’nun çeşitli bölgelerine dağıtıldı.
Halil Paşa’nın Tarihi Notu
Zaferin ardından Halil Paşa’nın yayımladığı bildiri, Osmanlı halkı için büyük bir moral kaynağı oldu:
“Bugün, esaret altındaki 13 general, 481 subay ve 13.300 İngiliz askeri Osmanlı ordusunun zaferi karşısında teslim olmuştur.”
Unutturulan Zafer
Ne yazık ki Kutü’l-Amâre Zaferi, Cumhuriyet döneminde tarih kitaplarında yer almayan, hatta resmi anma takvimlerinden çıkarılan bir savaş olarak zamanla unutulmaya yüz tuttu. Oysa bu zafer, Çanakkale ile eşdeğer bir direnişin göstergesidir.
109. Yılda Hatırlamak Neden Önemli?
Bugün Kutü’l-Amâre’yi yalnızca bir savaş olarak değil, emperyalizme karşı direnişin, bir milletin yokluk içinde gösterdiği varlık mücadelesinin sembolü olarak hatırlamak gerekiyor. Özellikle genç kuşaklara tarihsel bilinç kazandırmak ve Osmanlı’nın son demlerinde bile neler başarabileceğini göstermek açısından bu zafer yeniden hak ettiği yeri bulmalıdır.
Bir Hafıza İnşası Çağrısı
Kutü’l-Amâre, yalnızca geçmişin değil, geleceğin de taşıyıcısıdır. Bu zaferin yıldönümünü kutlamak, aynı zamanda kendi tarihimize, özsaygımıza ve bağımsızlık bilincimize sahip çıkmaktır. 109. yılında başta Halil Paşa ve tüm şehitlerimizi rahmetle anıyor, bu büyük direnişin izinde tarihimize sahip çıkıyoruz.
