Türk siyasetinde, her zaman belirli bir yüzdelik dilime sahip olan ve çoğunlukla konjektürel tercihler yapan bir seçmen kitlesi bulunmaktadır. Bu seçmen kitlesine “Mahallesizler” denebilir. Mahallesizler, genellikle bir ideolojik bağlam içinde sıkışmayan, daha çok mevcut siyasi koşullara göre oy tercihlerini belirleyen bir grup olarak tanımlanabilir. Bu kitle, sürekli olarak değişen koşullara uyum sağlayarak oy verir ve genellikle bir partinin kalıcı tabanını oluşturmaz. Mahallesizlerin, Türk siyasetindeki toplam oy oranının yaklaşık olarak %30 civarında olduğu ifade edilmektedir. Bu oran, her seçimde farklı dağılımlarla dağılabilir ancak genel olarak bu seçmen kitlesi her zaman önemli bir etkiye sahiptir.
Bu durum, bazı siyasi partilerin kurulduğu andan itibaren kitleler nezdinde sağlam bir taban oluşturamamalarına neden olabilir. Bu yazıda, İYİ Parti’nin kuruluş sürecini ve yaşadığı ideolojik ve teşkilat sorunlarını, Mahallesizlerin rolü bağlamında inceleyeceğiz.
İYİ Parti’nin Kuruluşu ve Teşkilat Yapısı
İYİ Parti, 2017 yılında Meral Akşener liderliğinde kurulduğunda, Türk siyasetinde önemli bir boşluğu doldurma amacı güdüyordu. Merkez sağda bir parti olma iddiası ile yola çıkmasına rağmen, kurulduğu andan itibaren teşkilat yapısının büyük bir kısmı eski ülkücü kökenlilerden oluştu. Meral Akşener, partisinin konumlandırmasını “merkez sağ” olarak açıklasa da, parti içindeki teşkilat yapısına bakıldığında bu söylemin gerçeği yansıtmadığı rahatlıkla söylenebilir. İYİ Parti, daha çok eski ülkücülerin ve milliyetçi hareketin eski kadrolarından oluşan bir yapı ile siyasete girdi. Bu durum, partisinin merkez sağda bir taban oluşturma amacına ulaşmasını engelleyen en büyük faktörlerden biri oldu.
Merkez sağda siyaset yapacak isimlerin, parti teşkilatlarına girememesi, İYİ Parti’nin konjonktürel bir parti olma riskini taşımaya başlamasına yol açtı. Meral Akşener’in ısrarla merkez sağ söylemleri savunsa da, partinin teşkilat yapısının bu ideolojiyi yansıtmadığı açıkça ortadaydı.
Konjektürel Oylama ve Mahallesizlerin Rolü
Türk siyasetinde, merkez sağ ve sol partiler arasında sıkça değişen tercihlerin ve seçmen kitlesinin varlığı, Mahallesizlerin önemli bir rol oynadığını gösteriyor. Mahallesizler genellikle ideolojik bağlılık yerine, mevcut koşullara ve liderlik performansına göre oy verirler. Bu kitle, seçimlerin konjonktürel havasına göre değişken bir tutum sergiler. İYİ Parti’nin de bu kitleye hitap etmeye çalıştığı söylenebilir. Ancak, Mahallesizler genellikle duygusal ve geçici bir bağlılık gösterdikleri için, bir partinin kalıcı tabanını oluşturması oldukça zorlaşır. İYİ Parti, kuruluşunun başlarında büyük bir umutla karşılanmış olsa da, zamanla konjektürel oylarla sınırlı kaldığı görülmüştür.
İYİ Parti’nin, seçim dönemlerinde gerçekleştirdiği anketlerde iyi bir performans sergilemesi, büyük oranda Mahallesizlerin desteğinden kaynaklanıyordu. Ancak, bir parti yalnızca geçici destekle uzun süreli bir siyasi başarıya ulaşmakta zorlanır. İYİ Parti, siyasi atmosferdeki değişimlere hızla ayak uydurabilse de, partisinin temel yapısındaki zayıflıklar, uzun vadede kalıcı bir taban oluşturmasına engel oldu.
İYİ Parti’nin Zorlukları ve Okyanus Ortasında Su Almak
İYİ Parti, büyük bir umutla kurulduğu günden itibaren çeşitli fırtınalarla karşılaştı. Parti, içindeki ideolojik çatlaklar ve teşkilat yapısının yetersizliği nedeniyle birçok zorluk yaşadı. Meral Akşener’in liderliğinde gerçekleştirilen hamleler, çoğu zaman merkez sağda bir çizgide hareket etmeye çalışan bir partinin içindeki eski ülkücü kökenlilerin etkisinde kaldı. Bunun sonucu olarak, İYİ Parti’nin kamuoyunda ve parti tabanında çok derin bir bağ oluşmadı.
İYİ Parti, günümüzde okyanusun ortasında su almaya devam ediyor. Parti, konjonktürel olarak oy alabilse de, uzun vadeli ve güçlü bir taban oluşturma noktasında sıkıntılar yaşamaktadır. Bu zorluklar, İYİ Parti’nin gelecekteki siyasi stratejilerini etkileyebilir ve partinin daha geniş bir seçmen kitlesine hitap etmesinin önünde en büyük engel olarak durmaktadır.
Sonuç
İYİ Parti’nin yaşadığı süreç, Mahallesizlerin Türk siyasetindeki etkisini ve parti tabanının oluşturulmasındaki zorlukları gözler önüne seriyor. Parti, başlangıçta Merkez sağ söylemleriyle yola çıkmış olsa da, kurucularının eski ülkücü kökenleri, bu hedefe ulaşmayı zorlaştırmıştır. Konjonktürel oylara bel bağlayan bir partinin ise kalıcı bir taban oluşturması oldukça zordur. Bu durum, İYİ Parti’nin gelecekteki siyasi yolculuğunun daha da karmaşıklaşmasına yol açmıştır.
