Kuruluşu 30 Temmuz 1922 günü İzmir’de törenle ilan edilen İyonya Devleti’nin geçmişini anlamak için İstanbul Hükumeti’nin imzaladığı Sevr Antlaşması’na gitmemiz gerek.
Bu antlaşmaya göre İzmir, Manisa, Akhisar ve Ayvalık ile birlikte 16 bin kilometrekarelik toprak Yunanistan’a verilir. Ancak sonraki 2 yıl Türklerin direnişi ile Yunanistan’da iç karışıklıklar görülecektir.
Sakarya Savaşı’ndan sonra Yunan ordusunun Anadolu’da uzun süre kalamayacağı anlaşılır ve iç karışıklık büyüyerek “Kralcılar ile Venizelosçular” arasında bir çekişme başlar.
Yunanistan’da bunlar yaşanırken Anadolu’da bulunan Yunan ordusundan kaçan Venizelos yanlısı yaklaşık 150 subay İstanbul’a geçer ve “Amyna” örgütünü kurarlar.
Bu arada Anadolu’da barışı sağlamak adına İngiltere, Fransa ve İtalya Yunan ordusunun Batı Anadolu’dan çekilmesini isterler. Ve İzmir’i özerk bir bölge olarak tanımayı dile getirirler.
Bütün bunların yanında ne acıdır ki Osmanlı yanlısı ve Yunanistan ile iş birliği yapan kimi Türkler de “Batı Anadolu Özerk Hükumeti”ni desteklerler.
1922 yılı Mart ortalarına gelindiğinde ise Amyna, İyonya Devleti’ni desteklerken İngiltere yalnızca İzmir’de özerk bir bölge ister. Yunanistan ise “askeri yönetim” yanlısıdır.
Böylece Yunan hükumeti “uyanır” ve iyice güçlenmiş olan Amyna hareketini desteklemenin çıkarlarına uygun olduğunu anlarlar ve görüşmeler başlar. Amyna bu görüşmeleri İngilizlere de rapor eder.
Bu hülyalar içinde 30 Temmuz 1922’de İzmir’deki Yunan Genel Valisi Stergiadis, İzmir Hükumet Konağı’nda hazırladığı bildiriyi halka okuyarak İyonya Devleti’nin kuruluşunu ilan eder.
Ve 9 Eylül’de Türk ordusunun İzmir’e girmesiyle İyonya Devleti’nin ömrü yalnızca 5 hafta sürer. Burada bir İyonya Üniversitesi bile kurmayı planlayan Stergiadis ise bir İngiliz gemisiyle kaçar.
